സ്ഥാപന ഘടന
കേരളത്തിലെ ത്രിതല പഞ്ചായത്ത് രാജ് സംവിധാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ഘടകമാണ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്. 1994-ലെ കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമം അനുസരിച്ചാണ് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനം.
ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ഘടനയെ പ്രധാനമായും രണ്ടായി തിരിക്കാം:
- തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണസമിതി (Elected Governing Body)
- ഉദ്യോഗസ്ഥ വൃന്ദം (Administrative Staff)
1. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണസമിതി (രാഷ്ട്രീയ ഘടന)
പഞ്ചായത്തിലെ ജനങ്ങളാൽ നേരിട്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ജനപ്രതിനിധികൾ അടങ്ങുന്നതാണ് ഈ സമിതി.
എ) പഞ്ചായത്ത് കൗൺസിൽ
ഇതാണ് പഞ്ചായത്തിന്റെ പരമാധികാര സമിതി. പഞ്ചായത്തിലെ എല്ലാ വാർഡുകളിൽ നിന്നുമുള്ള മെമ്പർമാർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.
- ആകെ മെമ്പർമാർ: 15 (കുറവിലങ്ങാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ)
ബി) ഭാരവാഹികൾ (Leadership)
കൗൺസിൽ അംഗങ്ങൾ തങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരാളെ പ്രസിഡന്റായും ഒരാളെ വൈസ് പ്രസിഡന്റായും തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
| പദവി | നിലവിലെ ഭാരവാഹി (വാർഡ്) | പാർട്ടി |
|---|---|---|
| പ്രസിഡന്റ് | സിബി മാണി (വാർഡ് 2) | കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) |
| വൈസ് പ്രസിഡന്റ് | ഷിജി തോമസ് (വാർഡ് 14) | കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) |
- പ്രസിഡന്റ്: പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണത്തലവനാണ്. ഭരണസമിതി യോഗങ്ങളിൽ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുകയും പഞ്ചായത്തിന്റെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.
- വൈസ് പ്രസിഡന്റ്: പ്രസിഡന്റിന്റെ അഭാവത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നു. ധനകാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയർമാൻ കൂടിയായിരിക്കും അദ്ദേഹം.
സി) സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റികൾ (സ്ഥിരം സമിതികൾ)
വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനായി ഭരണസമിതി അംഗങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് സ്ഥിരം സമിതികൾ രൂപീകരിക്കുന്നു. ഓരോ സമിതിക്കും ഒരു ചെയർമാൻ ഉണ്ടായിരിക്കും.
| സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി | ചെയർമാൻ/ചെയർപേഴ്സൺ (വാർഡ്) | പ്രധാന ചുമതലകൾ |
|---|---|---|
| ധനകാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി | വൈസ് പ്രസിഡന്റ് | ബജറ്റ് തയ്യാറാക്കുക, വരവ്-ചിലവുകൾ നിയന്ത്രിക്കുക, ധനസമാഹരണം. |
| വികസന കാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി | ബിജു കുര്യൻ (വാർഡ് 3) | പൊതുമരാമത്ത്, കൃഷി, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ, ഭവനനിർമ്മാണം. |
| ആരോഗ്യ-വിദ്യാഭ്യാസ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി | സാം ജോസഫ് പൈനാപ്പള്ളിൽ (വാർഡ് 5) | പൊതുജനാരോഗ്യം, ശുചിത്വം, വിദ്യാലയങ്ങളുടെ മേൽനോട്ടം. |
| ക്ഷേമകാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി | ശാലിനി മോഹനൻ (വാർഡ് 10) | സാമൂഹ്യ ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ, പെൻഷനുകൾ, പട്ടികജാതി/വർഗ്ഗ ക്ഷേമം, വനിതാ ശാക്തീകരണം. |
2. ഉദ്യോഗസ്ഥ വൃന്ദം (ഭരണപരമായ ഘടന)
ഭരണസമിതിയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും പഞ്ചായത്തിന്റെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ സുഗമമായി നടത്തുന്നതിനുമുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരാണിത്.
എ) പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറി
ഭരണപരമായ ഘടനയുടെ തലവനാണ് Secretary. സംസ്ഥാന സർക്കാരാണ് ഇദ്ദേഹത്തെ നിയമിക്കുന്നത്.
- ചുമതലകൾ: പഞ്ചായത്തിന്റെ ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറാണ്. കൗൺസിൽ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുക, പഞ്ചായത്ത് റെക്കോർഡുകൾ സൂക്ഷിക്കുക, ജീവനക്കാരുടെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുക, ഔദ്യോഗിക രേഖകളിൽ ഒപ്പുവെക്കുക.
ബി) ഓഫീസ് ജീവനക്കാർ
സെക്രട്ടറിയെ സഹായിക്കാൻ വിവിധ തസ്തികകളിലുള്ള ജീവനക്കാരുണ്ട്.
- ജൂനിയർ സൂപ്രണ്ട്: ഓഫീസ് പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ മേൽനോട്ടം.
- അക്കൗണ്ടന്റ്: വരവ് ചിലവ് കണക്കുകളും സാമ്പത്തിക സ്റ്റേറ്റ്മെന്റുകളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു.
- സീനിയർ ക്ലർക്കുമാർ: പ്രധാന ഫയലുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു.
- ക്ലർക്കുമാർ: നികുതി പിരിവ്, റെക്കോർഡുകൾ സൂക്ഷിക്കൽ.
- ഓഫീസ് അറ്റൻഡന്റ്: ഓഫീസ് സഹായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
സി) മറ്റ് അനുബന്ധ വിഭാഗങ്ങൾ
പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസിന് കീഴിലോ അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചായത്തുമായി ചേർന്നോ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സാങ്കേതിക വിഭാഗങ്ങളാണിവ.
- എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിഭാഗം: അസിസ്റ്റന്റ് എഞ്ചിനീയറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പൊതുമരാമത്ത് പണികളുടെ പ്ലാനിംഗും മേൽനോട്ടവും നിർവഹിക്കുന്നു.
- നടത്തിപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ (Implementing Officers): കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പഞ്ചായത്ത് പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
3. ജനകീയ പങ്കാളിത്തം (Grassroots Structure)
ഗ്രാമസഭ
ഒരു വാർഡിലെ എല്ലാ വോട്ടർമാരും അടങ്ങുന്ന സഭയാണിത്.
- ചുമതലകൾ: വർഷത്തിൽ നാല് തവണയെങ്കിലും ചേരണം. പഞ്ചായത്തിന്റെ വാർഷിക പദ്ധതികൾ ചർച്ച ചെയ്യുക, വികസന പദ്ധതികളുടെ മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കുക, ഗുണഭോക്താക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക, പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിലയിരുത്തുക. ഇത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ ഘടകമാണ്.